Ngành logistics châu Âu đứng trước nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng
Hoạt động logistics tại châu Âu tiếp tục đối mặt với một biến động lớn khi Hà Lan xác nhận kế hoạch đình công tại nhiều cảng biển trọng điểm vào ngày 4/9. Theo kế hoạch, các cảng Rotterdam, Amsterdam và Zeeland sẽ đồng loạt ngừng hoạt động trong 8 giờ, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động bốc xếp container, khai thác cầu cảng và luân chuyển hàng hóa.
Đây được xem là một trong những sự kiện có tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng khu vực Tây Âu bởi Hà Lan là cửa ngõ logistics quan trọng của Liên minh châu Âu (EU), kết nối trực tiếp với Đức, Bỉ, Pháp và nhiều thị trường nội địa khác thông qua hệ thống cảng biển, đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa.
Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hãng tàu, đơn vị giao nhận (Freight Forwarder) và nhà khai thác logistics, việc cảng tạm dừng khai thác dù chỉ trong vài giờ cũng có thể kéo theo hàng loạt hệ quả về lịch tàu, thời gian giao nhận và chi phí phát sinh.
Rotterdam – “trái tim” của logistics châu Âu
Trong số các cảng chịu ảnh hưởng, Rotterdam được đánh giá là cảng quan trọng nhất.
Đây là cảng container lớn nhất châu Âu, đóng vai trò trung tâm trung chuyển (Transshipment Hub) cho hàng hóa từ châu Á, Bắc Mỹ và Trung Đông trước khi phân phối đến các quốc gia trong khu vực.
Mỗi ngày, hàng nghìn container được xử lý thông qua hệ thống cảng Rotterdam, phục vụ nhiều ngành hàng như:
- Điện tử
- Máy móc
- Ô tô
- Hóa chất
- Thực phẩm
- Nông sản
- Hàng tiêu dùng
- Nguyên vật liệu sản xuất
Việc hoạt động khai thác bị gián đoạn có thể khiến năng lực thông quan và bốc xếp container sụt giảm đáng kể, đồng thời tạo áp lực lên toàn bộ mạng lưới logistics khu vực.
Amsterdam và Zeeland cũng chịu ảnh hưởng
Không chỉ Rotterdam, hai cảng Amsterdam và Zeeland cũng sẽ tham gia đình công.
Amsterdam là đầu mối quan trọng đối với hàng rời, hàng tổng hợp và một phần hàng container, trong khi Zeeland giữ vai trò kết nối hoạt động logistics với khu vực Bỉ và miền Tây châu Âu.
Khi cả ba cụm cảng đồng thời ngừng khai thác, lượng container chờ xử lý sẽ gia tăng nhanh chóng, kéo theo nguy cơ ùn tắc tại bãi chứa (Container Yard – CY), cầu cảng và các tuyến vận tải kết nối.
Những tác động đối với chuỗi cung ứng
Mặc dù thời gian đình công được công bố là 8 giờ, nhưng tác động thực tế thường kéo dài hơn nhiều do lượng hàng tồn đọng cần được xử lý sau khi hoạt động trở lại.
Một số ảnh hưởng có thể xảy ra gồm:
Chậm lịch tàu (Vessel Schedule Delay)
Các hãng tàu có thể phải điều chỉnh lịch cập và rời cảng, dẫn đến việc thay đổi ETA (Estimated Time of Arrival) và ETD (Estimated Time of Departure).
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch giao hàng của doanh nghiệp.
Ùn tắc container tại cảng
Việc dừng hoạt động bốc xếp khiến container nhập và xuất không được xử lý đúng kế hoạch.
Khi cảng hoạt động trở lại, lượng container tồn đọng lớn có thể làm giảm năng suất khai thác trong nhiều ngày tiếp theo.
Gia tăng thời gian lưu container
Nếu doanh nghiệp không kịp lấy container hoặc giao container theo lịch đã đặt, nhiều loại phụ phí có thể phát sinh như:
- Demurrage (phí lưu container)
- Detention (phí lưu container ngoài cảng)
- Storage Charge (phí lưu bãi)
- Reefer Monitoring Fee đối với container lạnh
Đây là những khoản chi phí có thể ảnh hưởng đáng kể đến tổng chi phí logistics.
Tăng áp lực lên vận tải đường bộ
Khi cảng mở cửa trở lại, lượng xe đầu kéo tập trung cùng thời điểm để nhận và trả container có thể khiến thời gian chờ tại cổng cảng kéo dài.
Điều này làm giảm hiệu suất khai thác đội xe và gia tăng chi phí vận tải.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần làm gì?
Trước nguy cơ gián đoạn, doanh nghiệp nên chủ động xây dựng phương án ứng phó nhằm hạn chế tối đa tác động đến hoạt động kinh doanh.
Theo dõi sát lịch tàu
Doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên thông báo từ hãng tàu và đại lý vận tải về mọi thay đổi liên quan đến ETA, ETD và lịch khai thác cảng.
Việc nắm bắt thông tin sớm sẽ giúp điều chỉnh kế hoạch giao nhận phù hợp.
Chủ động trao đổi với Freight Forwarder
Freight Forwarder đóng vai trò điều phối giữa chủ hàng, hãng tàu và các đơn vị vận tải.
Trao đổi sớm với đơn vị giao nhận sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá các phương án thay thế như:
- Điều chỉnh lịch giao container.
- Thay đổi tuyến vận tải.
- Chuyển cảng nếu cần thiết.
- Sắp xếp lại kế hoạch vận chuyển nội địa.
Kiểm soát thời gian Free Time
Doanh nghiệp cần rà soát thời gian miễn phí lưu container và lưu bãi để tránh phát sinh các khoản phí không cần thiết.
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có thể làm việc với hãng tàu để đề nghị gia hạn Free Time nếu bị ảnh hưởng bởi sự kiện bất khả kháng.
Cập nhật kế hoạch sản xuất
Đối với các doanh nghiệp sản xuất theo mô hình Just In Time (JIT), việc chậm nguyên vật liệu có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền.
Do đó, cần chủ động xây dựng kế hoạch dự phòng và tăng cường phối hợp giữa bộ phận mua hàng, logistics và sản xuất.
Tác động đối với doanh nghiệp Việt Nam
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu thông qua các tuyến dịch vụ cập cảng Rotterdam hoặc trung chuyển tại Hà Lan.
Các nhóm hàng có khả năng chịu ảnh hưởng bao gồm:
- Gỗ và nội thất.
- Dệt may.
- Da giày.
- Thủy sản.
- Cà phê.
- Hạt điều.
- Máy móc.
- Điện tử.
- Linh kiện công nghiệp.
Nếu lịch tàu bị điều chỉnh, doanh nghiệp có thể phải kéo dài thời gian giao hàng, ảnh hưởng đến kế hoạch phân phối tại thị trường châu Âu cũng như cam kết với khách hàng.
Xu hướng rủi ro trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Sự kiện đình công tại các cảng Hà Lan tiếp tục cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn đang đối mặt với nhiều yếu tố bất định.
Ngoài các xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu và tình trạng thiếu nhân lực trong ngành logistics, các cuộc đình công tại cảng biển cũng ngày càng trở thành một rủi ro cần được đưa vào kế hoạch quản trị chuỗi cung ứng.
Doanh nghiệp không chỉ cần tối ưu chi phí logistics mà còn phải xây dựng năng lực quản trị rủi ro thông qua đa dạng hóa tuyến vận tải, tăng cường dự báo nhu cầu, duy trì mức tồn kho an toàn và thiết lập phương án vận chuyển thay thế khi cần thiết.
Kết luận
Việc Hà Lan xác nhận đình công tại các cảng Rotterdam, Amsterdam và Zeeland trong ngày 4/9 là thông tin quan trọng đối với cộng đồng logistics và xuất nhập khẩu. Dù thời gian đình công chỉ kéo dài 8 giờ, tác động lan tỏa đến lịch tàu, hoạt động khai thác cảng và chuỗi cung ứng có thể kéo dài nhiều ngày sau đó.
Đối với các doanh nghiệp có hàng hóa xuất nhập khẩu qua Hà Lan hoặc các tuyến vận tải châu Âu, việc theo dõi sát thông tin từ hãng tàu, phối hợp chặt chẽ với Freight Forwarder và chủ động xây dựng phương án ứng phó sẽ là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu rủi ro, kiểm soát chi phí và duy trì tính liên tục của hoạt động logistics.
Xem thêm thông tin tại:
HỖ TRỢ CẢ CHI PHÍ NÂNG BẰNG, DOANH NGHIỆP VẪN KHÔNG TÌM ĐƯỢC TÀI XẾ CONTAINER
